Mijn favoriet

Eerder verschenen in de NRC van 30 november 2019, bewerkt door Gretha Pama.

Henry van ’t Hoff, 36×47 cm, olieverf op doek. Gekocht voor 300 euro

Bijna al mijn collega’s hebben wel wat aan de muur in hun werkkamer hangen. De één  diploma’s, de ander  posters van conferenties. Collega Henk Nugteren had óók schilderijen, op een  gegeven moment hing zijn kamer  er vol mee. De meeste waren portretten, ook van collega’s. Die waren  duidelijk niet helemaal natuurgetrouw, maar op een bepaalde manier ook  weer wel: de kleuren typeerden de afgebeelde mensen heel sterk. Toen ik hem ernaar vroeg vertelde hij dat  zijn vrouw,  Marian Nugteren-Dorleijn,  onlangs een tentoonstelling had gehad – en dat de  schilderijen nu even geparkeerd moesten worden.

Toen kreeg ik het idee  haar een portret te laten maken van Henry van ’t Hoff, mijn grote voorbeeld. Van ’t Hoff ontving in 1901  de eerste Nobelprijs voor Scheikunde. Dankzij  hem weten we dat als je de eigenschappen van moleculen wilt  begrijpen, je  de driedimensionale structuur ervan moet zien te doorgronden. In het begin werd hij weggezet als een fantast, maar dat was hij dus niet. Hij zag in dat je geen wetenschap kunt bedrijven zonder je creatieve vermogens te gebruiken.

Alles wat mijn vak bevat, zelf  geef ik colleges thermodynamica, komt in hem samen. En dan vooral ook dat wetenschap niet zonder creativiteit kan. Dat leer ik ook aan mijn studenten: creativiteit is niet per se dat je kunt schilderen of viool spelen. Het is je verdiepen in een probleem, zodat je het je eigen maakt, om  vervolgens  je andere hersenhelft aan het werk te zetten. Dat kun je al doen door een wandeling te maken.

Van Henry van ’t Hoff  zijn wel  afbeeldingen, maar schilderijen of foto’s van wetenschappers uit die tijd zijn bijna statieportretten, zo plechtig en serieus als de mensen kijken. En ik wilde wat levendigs.  Ik heb   foto’s van hem getoond, die waren in zwart-wit maar je denkt erop te zien dat hij blond was, en over hem verteld.  Het portret straalt nu  precies uit wat ik in  hem  waardeer: zijn kennis, maar vooral zijn verbeeldingskracht.  Ik ben er heel blij mee. Het hangt  in het zicht van bezoekers, die ik nooit nalaat zijn verhaal te vertellen.” 

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.